klik op de kaft om terug te gaan

Het Mysterie van de Hoge Hoeden (1929)

Het drama dat speelde in de schouwburg was dit seizoen de meest populaire show in stad. Het droeg de naam 'Gunplay' en zat vol met geweld, actie en geluiden van bendenoorlogen - een beetje ruw, een beetje stout en vanzelfsprekend volledig naar de zin van het talrijk opgekomen publiek. Kort nadat het doek voor de tweede acte opging was er een lichte opschudding in de zaal. De reden werd aanvankelijk slechts door enkelen bemerkt maar dan weerklonk een schreeuw en de lichten schoten aan. Dichtbij een gesloten uitgang stond een grote politieman die een licht nerveuze man bij de arm hield "Iedereen blijven zitten waar je zit!" Het publiek lachte, denkend dat dit deel uitmaakte van het stuk. Maar de onrust brak los wanneer een corps blauwjassen, aangevoerd door een man in burger de middengang afliep "Wat is er aan de hand, Doyle?"
"Het ziet er naar uit dat deze man werd vermoord, Sergeant."

Plotseling klonk een scherpe kreet door de schouwburg. De toeschouwers opgewonden door de snelle opeenvolging van de gebeurtenissen op het toneel, rekten vol verwachting de halzen in de richting van die kreet. Ze dachten dat het om een nieuwe sensatie in het stuk ging. In een schouwburgzaal, op de achterste rij, zit de advocaat van kwade zaken, Monte Field, keurig in avondkleding. Twee merkwaardige gegevens tarten Ellery Queens speurzin: Field is dood en er is nergens een spoor van zijn hoge hoed.

"Behoort tot onze A klasse." -- Chicago Daily News

The Roman Hat Mystery - kaft Stokes, 1929The Roman Hat Mystery - kaft Stokes eerste uitgave, 1929The Roman Hat Mystery - stofkaft Tower Books,1946The Roman Hat Mystery - kaft Tower Books, 1946The Roman Hat Mystery - kaft  Golden Anniversary (50ste verjaardag) met nieuwe inleiding door Frederic Dannay, The Mysterious Press
The Roman Hat Mystery - kaft herdruk International Readers League, 1930.The Roman Hat Mystery - kaft Engelse uitgave, Ulverscroft Leicester, Large Print edition, 1 maart 1981The Roman Hat Mystery - kaft Franklin Library Edition, 1989The Roman Hat Mystery - kaft eBook uitgave MysteriousPress.com/Open Road,25 oktober 2011The Roman Hat Mystery - kaft audioboek Blackstone Audio, Inc., voorgelezen door Robert Fass, 15 september 2013

Het eerste EQ mysterie, werd door de oorspronkelijke uitgevers als een klasse apart beschouw ze kozen The Roman Hat Mystery dan ook uit meer dan 100 reeds geselecteerde manuscripten als hun Publicatie uit maart 1931 in Detective Book Magazine Nr.12 bijdrage tot 'mysterie van het jaar'. De daaropvolgende lovende kritieken -- die het "briljant," "ingenieus," "fascinerend," "intrigerend," "vlot-bewegend" noemden -- bewezen dat de uitgever een geslepen keuze had gemaakt. Later wordt in 'The Finishing Stroke' door Ellery gezegd dat 'The Roman Hat Mystery' door de critici zeer goed werd ontvangen. Zonder alsnog een geijkte formule te volgen boodt dit mysterie een volledig sluitend plot aan met een fascinerende complexiteit, een theatraal romantisch decor en een hoogst vernuftig deductief patroon die niet alleen vrij geloofwaardig is, maar bovendien aangrijpend en volledig origineel in zijn opzet. Het essentiële gegeven is de verdwenen hoge hoed. Op het eerste zicht een detail maar uiteindelijk het scharnierpunt waarop dit hele verbazingwekkende verhaal draait. Elke gegeven om tot de oplossing te komen wordt op voorhand gegeven en toch dagen we de meest fervente amateur criminoloog uit om zelf via deductie de duizelingwekkende ontknoping te vinden.

"Niet alleen is het verhaal echt opwindend maar hij speelt het dan nog eens absoluut fair - een feit die je ook zelf kunt ontdekken, zoals je allicht ook zult willen doen, wanneer je na het lezen van de laatste pagina op je stappen terugkeert en door het boek bladert ... een waardige opvolger voor Holmes... Ook op het eind kon geen heerlijke 'verrassing' ontbreken. Het geheel is bewonderenswaardig gedaan- een detective de luxe." - Ralph Straus (Sunday Times)

De bewondering die Frederic Dannay had voor Maurice Leblanc's Arsene Lupin komt hier zeker bovendrijven en hoe meer ik het bekijk hoe meer mij het gevoel bekruipt te zeggen dat Ellery niet zozeer een nieuwe Sherlock maar veeleer de nieuwe Lupin was.
Rufus King's eerste Lt. Valcour novelle, Murder by the Clock, had een simpele verhaallijn rond mannenhoeden. Het werd blijkbaar in serievorm in tijdschriften uitgegeven in 1928, alvorens in 1929 in boekvorm zijn weg naar de winkels te vinden. Het zou dus kunnen dat EQ King's werk als springplatform gebruikte. Men kan zich zelfs afvragen als de naam "Rufus King" EQ's keuze van pseudonym Ellery Queen bepaalde. 
Toen de neven deel namen aan de McClure-wedstrijd was Van Dine op zijn hoogtepunt van zijn succes. De invloed die dit idool had is maar wat duidelijk. Zoals JJMcC in zijn introducties meerdere malen aan gaf trok Ellery Queen op rust richting Italië: precies die plaats die ook Van Dine voor de op rust zijnde Philo Vance had uitgekozen. Ellery Queen was net als Philo Vance een pseudoniem om de ware identiteit van de speurder te verbergen. Ze hielden beide van pompeuze literaire verwijzingen. Vance werd door zijn vriend Markham toegang verleend tot de plaats van de misdaad, terwijl Ellery zich hiervoor diende te beroepen op zijn vader. Sergeant Velie, Doc Prouty en zelfs Djuna hadden allen hun tegenhanger in de Van Dine boekens als respectivelijk Sergeant Heath, Dr. Doremus en de butler Currie. Meer nog de hele plotopbouw was geënt op Van Dine.

The Roman Hat Mystery - stofkaft  Gollancz-Triangle herdruk 1948The Roman Hat Mystery - kaftThe Roman Hat Mystery - kaftThe Roman Hat Mystery - kaft Triangle BooksThe Roman Hat Mystery - Pocket Books Nr.77  13de druk augustus 1947The Roman Hat Mystery - kaft Signet Pocket #77, October 1941 8th Printing
The Roman Hat Mystery - harde kaft TriangleThe Roman Hat Mystery - kaft Jonathan Mystery DigestThe Roman Hat Mystery - kaft Signet, 1967The Roman Hat Mystery - kaft Penguin Books, 1956The Roman Hat Mystery - kaftMystery of the Roman Hat - Deze heruitgave in 1969 heeft een opmerkelijke cijfermatig 'toeval': het wordt 40 jaar na de originele utgave heruitgegeven op dezelfde dag als de 40ste Ellery Queen novelle Cop Out en werd uitgegeven door Victor Gollancz Ltd

Slimme ontwikkeling van het plot met verschillende punten die het wat moeilijk verteerbaar maken. EQ is eerder een stijfe pannenlat. Het zet en patroon uit dat duidelijk werd gevolgd in de daaropvolgende werken. Alhoewel het hier een vrij eenvoudige misdaad betreft, bevat het verhaal een aantal zaken die de basis legden voor latere Queenverhalen: het introduceert de meeste terugkerende figuren in de EQ boeken. Zo leren we de wat 'stijve' Ellery kennen met lornget en overjas, een grijs kostuum en wandelstok. Hij spreekt zijn vader aan met "My dear Watson". Richard verschijnt ook hier voor het eerst en gebruikt meteen zijn snuifdoos. Ook de anderen worden ons voorgesteld de zigeunerjongen Djuna, brigadier Velie, detective Flint, politieagenten Doyle, Hesse, Pigott, Ritter en Hagstrom. Henry Sampson maakt zijn eerste verschijning samen met de vervanger Timothy Cronin.

In de Franklin Library herduk (1989 als deel van hun Mystery Masterpieces series) werd een speciale tussenpagina gemaakt door artist Norman Walker.

Het verhaal speelt zich af in N.Y. in de schouwburg op West 47nd Street. waar Monte Field, een advocaat werd vergiftigd.
Zoals later gebruikelijk werden alle verwijzingen naar specifieke jaartallen verwijderd en we weten alleen dat het verhaal zich afspeelt tussen maandag, 24 september en woensdag, 3 oktober. We vermoeden dat het hier wel degelijk om 1928 gaat. Er is een uitdaging aan de lezer.
Reeds in de eerste hoofdstukken zien we één van de vermoeiende zoektochten zo prominent aanwezig in de Queen saga; zijn slot is van het deductieve type, zoals het overgrote deel van zijn werken; de deducties houden onder andere in dat een grote lijst verdachten moet worden verhoord; tenslotte wordt uitgelegd waarom één en alleen die ene de eigenschappen van de schuldige partij kan omwatten, allen vrij gelijkend op gebeurtenissen in The Dutch Shoe Mystery, Halfway House en zeker deze in The Tragedy of Z. Het hoofdidee in de oplossing is er één die in een aantal variaties zijn kop blijft opsteken tijdens de serie in de dertiger jaren: bvb. The Spanish Cape Mystery.

Tot mijn verbazing liet de Nederlandstalige edities (behalve Zilvermeeuw Nr.8) niet alleen het voorwoord van de hand van JJMcC uit de vertalingen weg maar werd ook een gedeelte van de tekst ingekort. Meestal precies datgene welke de setting voor de Queen verhalen voorzag. Zo verdween bvb. de beschrijving van het appartement van de Queens aan het begin van hoofdstuk 8.


Het mysterie der Hooge Hoeden - kaft uitgave Zilvermeeuw Nr.8 1935Het mysterie der Hoge Hoeden - Zilvermeeuw Nr.24 Het mysterie van de Hoge Hoeden - kaft Prisma 919Het mysterie van de Hoge Hoeden - kaft Prisma-detectiveHet mysterie van de Hoge Hoeden - kaftLe Mystère de Chapeau de Soie - Franse uitgave Un MystèreLe Mystère romain - kaft Franse uitgave, Le Limier, 1948
Le Mystère romain - kaft Franse uitgave, Le Limier nr.14, 1948Le Mystere du Chapeau de Soie - Kaft Franse uitgave, Garnier, Classiques De L'enigme, 1981Le mystère du théâtre romain - Franse uitgave editions J'ai Lu N°2103, 1986Schön is ein Zylinderhut - kaft Duitse uitgave Ullstein, BerlinSchön is ein Zylinderhut - Duitse uitgave Ullstein Krimi 782Schön is ein Zylinderhut - Duitse uitgave Ullstein KrimiDer Hut des Toten - kaft Duitse uitgave Mitternachtbücher N°63

The Roman Hat Mystery Vertalingen: 
Braziliaans: O Mistério do Chapéu Romano 
(aka
Um morto na platéia) 
Tsjech: Zlocin v rímském divadle (aka Zlocin v divadle) 
Deens: Døden på sidste række 
Nederlands/Vlaams: Het mysterie van de hoge hoeden 
(aka Het mysterie der Hooge Hoeden) 
Fins: Silinterihatun Arvoitus 
Frans:Le mystère du théâtre romain 
(aka Le mystère du chapeau soie 
aka Le Mystère romain) 
Duits: Der mysteriöse Zylinder (aka Schön ist ein Zylinderhut 
aka Der Hut des Toten) 
Hebreews:
תעלומת הצלינדר 
Hongarije: A római kalap rejtélye 
Italiaans: La poltrona N. 30 
Japanees: ローマ帽子の謎 (roumabousinonazo) 
Koreaans: 로마 모자 미스터리 
Russisch: ТАЙНА РИМСКОЙ ШЛЯПЫ 
Spaans: El Misterio del Sombrero de Copa 
aka El Sombrero Romano 
Zweeds: Håll i hatten 

Der Mysteriose Zylinder - kaft DuMont's Kriminal Bibliothek 2000Der Mysteriose Zylinder - kaft DuMont's Kriminal Bibliothek La Poltrona N.30 - kaft Italiaanse uitgaveLa Poltrona N.30 - kaft Italiaanse editie Il Capolavori Dei Gialli mondadori, 1959La Poltrona N.30 - kaft Italiaanse uitgave I Classici Del Giallo, 1975La Poltrona N.30 - kaft Italiaanse uitgave Sfida Al Lettore, 1984La Poltrona N.30 - kaft Italiaanse uitgave, Mondadori - De Agostini Prima Edizione I Maestri del Giallo,1990
La Poltrona N.30 - kaft Italiaanse uitgave, I classici del Giallo Mondatori 'Volume Oro' Nr 1020, 29 juli 2004La Poltrona N.30 - kaft Italiaan uitgave, Oscar scrittori del Novecento, 2004.El Misterio del Sombrero de Copa - kaft Spaanse uitgave, Librería Hachette. Biblioteca de Bolsillo nº 46. Serie Naranja Novelas Policiales, 1944El Misterio del Sombrero de Copa - kaft Spaanse uitgave,  2de editie, Librería Hachette. Biblioteca de Bolsillo nº 46. Serie Naranja Novelas Policiales, 1944El Misterio del Sombrero de Copa - Kaft Spaanse uitgave, Caiman (Editorial Diana), 1970El Misterio del Sombrero de Copa - Kaft Spaanse uitgave, Caiman, 1987Um morto na platéia - kaft Braziliaanse editie Cultrix, 1971
O Mistério do Chapéu Romano - kaft Brazilaanse uitgave, Editorial Minerva, Coleção XIS, 1959.O Mistério do Chapéu Romano - kaft Brazilaanse uitgave, Livros do Brasil, 2003.El Sombrero Romano - Argentiijnse uitgave, 2009Den på sidste række - kaft Deense uitgave, Lademann, 1974Doden på sidste række - kaft Deense uitgave, Rosenkilde & Bahnhof June 2015Hall I Hatten - Zweedse uitgaveSilinteri Hatun Arvoitus - Kaft Finse uitgave, K.J.Gummerus,  1965
Silinterihatun Arvoitus - kaft Finse uitgave, 1977Silinterihatun Arvoitus - kaft Finse uitgaveZlocin v divadle - Kaft Tjechische uitgave, 1937Zlocin v divadle - Kaft Tjechische uitgave, 1937Zlocin v rímském divadle - Kaft Tjechische uitgave, 2016תעלומת הצלינדר - Kaft Israelische uitgave
ТАЙНА РИМСКОЙ ШЛЯПЫ - Kaft Russische uitgave, 2004 (Bevat ook De Siamese Tweeling)The Roman Hat Mystery - kaft Japanese uitgaveThe Roman Hat Mystery - kaft Japanse editie, Tokyo SogenshaThe Roman Hat Mystery - kaft Japanse editie, Tokyo Sogensha, 2 dec 1960The Roman Hat Mystery - kaft Japanse editie, Kadokawa Bunk, 30 juni 1963The Roman Hat Mystery - kaft Japanese uitgave, Kadokawa Shoten, 1975
The Roman Hat Mystery - kaft Japanese uitgave, Hayakawa Bunko, juni 1982The Roman Hat Mystery - JapanThe Roman Hat Mystery - kaft Japanse editie, Kadokawa Bunko, 19 mei 2011The Roman Hat Mystery - kaft Japanse editieThe Roman Hat Mystery - kaft Japanese editie, 25 nov 2012, illustratie door TakenakaThe Roman Hat Mystery - kaft Chinese (?) uitgave
The Roman Hat Mystery - kaft Chinese uitgave (Hong Kong), januari 2003The Roman Hat Mystery - kaft Taiwanese uitgave, 10 januari 2004The Roman Hat Mystery - kaft Chinese (Mongolie) uitgave, Inner Mongolia People's Publishing House, 1 januari 2010The Roman Hat Mystery - kaft Chinese uitgave, New Star Press, april 2014로마 모자의 비밀(The Roman Hat Mystery)- kaft Zuid-Koreaanse uitgave,  Sigma Books, 1 sep 1994로마 모자 미스터리(The Roman Hat Mystery) - kaft Zuid-Koreaanse uitgave,  Dongsuh Mystery Books, 5 mei 2003로마 모자 미스터리(The Roman Hat Mystery) - kaft Zuid-Koreaanse uitgave,  검은숲, Ellery Queen Collection, 1 dec 2011

       t e r u g   n a a r    Q  B  I volgende detail bespreking ...


Copyright
© MCMXCIX-MMXVII   Ellery Queen, een website rond deductie. Alle rechten voorbehouden.